ku dheggan
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku dheggan
adj., [expression] attached to; adherent, follower
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ku_dheggan
de: attached to; [ext.] adherent, follower
lx: ku dheggan
pd: (dhegganaa)
ps: adj-expr
key: ku_dheggan
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
amiino
m.dh (-ooyin, m.l) (kiimika) Koox iskudhisyo orgaanig ah oo biyaha ku milma, lehna kooxaha kaarbogsayl (-COOH) iyo amiino (-NH) oo ku dheggan kaarboonka alfa.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
bartiyaqaan
m.l (-nno, m.dh) Qof hantidiisa ama camalkiisa ku dheggan oo aan sida ku habboon uga faa'idaysan.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
cidhib
cidhib¹: m.dh (-dhbo, m.l) la-mid: cirib.
cidhib²: m.l (-byo, m.dh) (cilmiga naflayda) Dalool liilsami kara oo carjaw ah, kaas oo ku dheggan gidaarka dalqada ee u dhow salka carrabka naasleyda. Mar wax la liqayo wuxuu daboolaa hunguricadka si aanay cuntadu u gelin.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fanqooq
fanqooq¹: m.l 1. Wax meel uu ku dhegganaa ka soo fuqay laakiin weli meel yar ka haysta. 2. Fadhi aan salka dhulka lagu hayn; kadalloob. 3. Wax meeshi ay saarnaayeen in yar kor uga kacay. 4. la-mid: fanqooqid.
fanqooq²: f.g/mg1 (-qay, -qday) 1. Wax meel ay saarnaayeen ama ku dhegganaayeen in yar kor uga kicid. 2. Kadalloob u fariisasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
finiin
finiin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Cadad yaryar oo meeshi ay ku dhegganaayeen xoog iyo dhaqso uga soo fuqay, ama uga soo ganmay. 2. Ciyaar carruureed ah dhaqxaan yaryar oo faraha lagu gamayo. la-mid: faniin¹.
finiin²: f.mg1 (-nay, -ntay) 1. Wax ordaya xoog uga dhicid. Tusaale: “Baabuurkii ayuu xoog uga finiinay”. 2. Wax meeshii ay joogeen ama ku dhegganaayeen xoog uga soo go'id ama uga soo ganmid. Tusaale: “Dhagax baa soo finiinay”. 3. Xoolo gaar u cararid. Tusaale: “Faras baa naga finiinay”. la-mid: faniin².
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fuji
f.g2 (-iyay, -isay) 1 . Wax meel ku dheggan rujin. 2. Dharbaaxo f.: qof dhabanaanayn.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
fuqso
f.g3 (-saday, -satay) Wax meel ku dheggan ka ruqsasho. la-mid: fujiso.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
handuul
m.l (-llo, m.dh) 1. Sariir yar oo ilmaha lagu lulo. 2. Naxash. 3. Sariir doomaha derbiyadooda ku dheggan oo ay seexdaan rakaabka qaarkood.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
muruq miiqle
m.l (-layaal, m.l/dh) (cilmiga naflayda) Muruq lagu xukumo rabitaan oo guud ahaanba ku dheggan qalfoofka. Muruqa keli ahi waxa uu ka koobanyahay rucub ah miiqyo muruq oo dheer, mid walibana wuxuu leeyahay bu'o badan, muruqa oo dhan waxa ku daboolan xuub nudo iskuxidhayaal adag oo midwaliba ku xidhanyahay dhammaadka lafta.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
naban
naban¹: f.mg1 (-bmay, -bantay; -bmi) Timo, ciid iyo wixi lamida la nabay noqosho.
naban²: f.mg4 (-bnaa, -bnayd) 1. Timo, ciid iyo wixi lamida wax la nabay ahaansho. 2. Wax meel ku dheggan ahaansho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xago
f.g3 (-gtay, -gatay) 1. Ilkaha ama ciddiyaha wax nabar yar ku gaarsiin. 2. Wax yar oo meel ku dheggan ilkaha ama ciddiyaha kaga fuqsasho.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
xagxago
f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. Wax yar oo meel ku dheggan ilkaha uga goosasho. 2. Cid haruufid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
amiino
m.dh (-ooyin, m.l) (kiim.) Koox iskudhisyo orgaanig ah oo biyaha ku milma, lehna kooxaha kaarbogsayl (-COOH) iyo amiino (-NH) oo ku dheggan kaarboonka alfa.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
bartiyaqaan
m.l (-nno, m.dh) Qof hantidiisa ama camalkiisa ku dheggan oo aan sida ku habboon uga faa'idaysan.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
cidhib
m.l (-byo, m.dh) (cilmiga naflayda) Dalool liilsami kara oo carjaw ah, kaas oo ku dheggan gidaarka dalqada ee u dhow salka carrabka naasleyda. Mar wax la liqayo wuxuu daboolaa hunguricadka si aanay cuntadu u gelin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
fanqooq
fanqooq¹: m.l 1. Wax meel uu ku dhegganaa ka soo fuqay laakiin weli meel yar ka haysta. 2. Fadhi aan salka dhulka lagu hayn; kadalloob. 3. Wax meeshi ay saarnaayeen in yar kor uga kacay.
fanqooq²: f.g/mg1 (-qay, -qday) 1. Wax meel ay saarnaayeen ama ku dhegganaayeen in yar kor uga kicid. 2. Kadalloob u fariisasho. m.f.dh, fanqooqid.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
finiin
finiin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Cadad yaryar oo meeshi ay ku dhegganaayeen xoog iyo dhaqso uga soo fuqay, ama uga soo ganmay. 2. Ciyaar carruureed ah dhaqxaan yaryar oo faraha lagu gamayo. la-mid: faniin.
finiin²: f.mg1 (-nay, -ntay) 1. Wax ordaya xoog uga dhicid. Tusaale: Baabuurkii ayuu xoog uga finiinay. 2. Wax meeshii ay joogeen ama ku dhegganaayeen xoog uga soo go'id ama uga soo ganmid. Tusaale: Dhagax baa soo finiinay. 3. Xoolo gaar u cararid. Tusaale: Faras baa naga finiinay. m.f.dh, finiinid. la-mid: faniin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
fuji
f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax meel ku dheggan rujin. 2. Dharbaaxo f.: qof dhabanaanayn. m.f.dh, fujin.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
fuqso
f.g3 (-saday, -satay) Wax meel ku dheggan ka ruqsasho. m.f.dh, fuqsasho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
handuul
m.l (-llo, m.dh) 1. Sariir yar oo ilmaha lagu lulo. 2. Naxash. 3. Sariir doomaha derbiyadooda ku dheggan oo ay seexdaan rakaabka qaarkood.
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Ku dhegenaan
Dogmatic
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dheggan
f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax meel ku naban ahaansho. 2. Ku dh.: aad ugu mintidid (diin, ra'yi iyo wixi lamida).
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dheggan
f.mg4 (-naa, -nayd) 1. Wax meel ku naban ahaansho. 2. Ku dh.: aad ugu mintidid (diin, ra'yi iyo wixi lamida). m.f.dh, dhegganaan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dheggan
der. [adjective] stuck, attached
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dheggan
-aa: (adj) posted (powstidh); displayed or attached in a place ~ dhaggan. Ex: Waraaqaha dheggan yaan la fujin; don't remove the posted papers.
ku dheggan: (adj) attached (a-taajidh); glued to; fastened or joined; adjunct (a-jangt); appended
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dheggan
(tilmaame) wax meel ku naban.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dheggan
de: stuck, attached
lx: dheggan
pd: (dhegganaa)
ps: adj-der
key: dheggan
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku beegan
adj., [expression] across from, opposite, coincident with, due ~ falling on a certain date; appropriate to
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku daguugan
v. squeeze through, stuff oneself forcibly; fall into
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku dhexdhac
v. fall into (the midst of) something; intervene
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dheegan
der. [adjective] absent-minded, inattentive
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dheegan
de: absent-minded, inattentive
lx: dheegan
pd: (dheegnaa)
ps: adj-der
xe: He doesnt know what's going on around him.
xv: Waa qof dheegan.
key: dheegan
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Dhegsan
Meel ama wax ku naban.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhegsan
f.mg4 (-naa, -nayd) Wax meel ku naban ahaansho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhegsan
f.mg4 (-naa, -nayd) Wax meel ku naban ahaansho. m.f.dh, dhegsanaan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhegsan
der. [adjective] stuck (to); next (to)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dhegsan
(tilmaame) wax naban oo meel ku dhejisan. Dh: dhejisan.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dhegsan
de: stuck (to); next (to)
lx: dhegsan
ps: adj-der
key: dhegsan
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
dhergan
f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dhergey ahaansho.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
dhergan
f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dhergey ahaansho. m.f.dh, dherganaan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
dhergan
der. [adjective] sated ~ full (after eating), satisfied
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Dhergan
name-f sated, full; satisfied
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Dhergan
magac loo baxsho gabadh loo rajaynayo in ay noqoto mid barwaaqo iyo dhereg ku noolaata.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
dhergan
de: sated ~ full (after eating), satisfied
lx: dhergan
pd: (dherganaa)
ps: adj-der
key: dhergan
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku dhac
v. crash, collide; clash; 'hit upon', follow
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ku dhac
-ay / day: (v) fall into; fall in (fool in)
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku dhig
v. write on; do something to
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku ugan
adj., [expression] smoked, purified ~ dried with smoke
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Dheeggan
name-f imitation; impersonator
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
dheggani
-da: (magac, dhedig, keli) eeg dhegganaan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku daran
inch. v. join (together), get joined; be added to
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku dheeh
v. mix, make a mixture of
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku dheji
v. attach ~ stick (something on to something else); accuse someone falsely
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku diran
adj., [expression], [adverb] against
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku sheeg
adj., [expression] so-called
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ku sheeg
-a: (adj) self-styled; so-called. Ex: dawalad kusheega; the self-styled or so-called government
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku sugan
adj., [expression] in a (certain) condition
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
u dhigma
(adj) comparable (kom-para-bal); equivalent (ik-wi-vi-lent) ~ la mid ah.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ku_beegan
de: across from, opposite, coincident with, due ~ falling on a certain date; appropriate to
lx: ku beegan
ps: adj-expr
key: ku_beegan
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ka caaggan
adj., [expression] abstaining from some kind of food; shying away from something
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku dhadhab
v. become attached to, be bound to someone ~ something
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku dhaqaaq
v. head for, make for, pursue
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku dhawaaq
v. proclaim, announ; pronoun
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ku dhawaaq
-ay / day: (v) pronounce (paranaawns)
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku feegaar
v. scribble, write with poor handwriting
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
DUUB-DHERGAN
(Dub-dergan) N Aristida mutabilis Trin. & Rubr. Gramineae.
N Enteropogon macrostachyus (A.Rich.) Benth. Gramineae.
S Schoenefeldia transiens (Pilg) Chiov. Gramineae.
S Sporobolus hevolus (Trin) Th. Dur & Schinz. Gramineae.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku wareegsan
adj., [expression] encircled ~ surrounded by
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
dhul degaan
-ah: (adj) residential (resi-den-shal). Ex: dul degaan loogu talagalay; residential zoning
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
isku dhafan
adj., [expression] mixed; joined together, tied
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ka dhexdhac
v. arrive in the middle of something (without invitation); interfere
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ka dhexqabo
v. stop someone ~ something in the middle of something, catch, apprehend
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ka dhexsaar
v. take out of, separate someone ~ something from others
Ereybixinta Qalabka Farsamada Gacanta - Maxamuud Iimaan Aadan [1975]
Kala dhigan
Kala dhigma. Xubin-xubin u kala furma, kala wada furmi kara. Aan isku sugnayn.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku dhexnool
Comp. adj., (ie. n., adj.): living among (others)
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku maharsan
adj., [expression] married to someone
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku meelgaar
adj., [expression] temporary, acting, provisional
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku talaggal
v. consider, plan, decide (on)
ku talaggal: v. decide, plan
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ku_daguugan
de: squeeze through, stuff oneself forcibly; fall into
lx: ku daguugan
pd: (daguugmay)
ps: v1=expr
key: ku_daguugan
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
ku_dhexdhac
de: fall into (the midst of) s.t.; [ext.] intervene
lx: ku dhexdhac
pd: (dhexdhacay)
ps: v1=expr
key: ku_dhexdhac
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
kula dhaqan
v. deal with, handle
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ugu dhawaan
(adv) nearly (niyarli); almost (ool-mowst); approximately (a-pa-rook-si-meeytli) ~ qiyaastii
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ugu duugsan
adj., [expression] oldest
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku dhabiiltan
v. be cautious (with money); account (for something)
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ku meegaarsan
adj., [expression] surrounded by; standing in a circle around
Qaamuuska Ereybixinta: Barbaarinta Jirka (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1984]
kubad dhinsan
dead ball